Kierownik mgr Janusz Gulczyński
Ten adres e-mail jest ukrywany przed spamerami, włącz obsługę JavaScript w przeglądarce, by go zobaczyć

Od czasu powołania Muzeum Okręgowego w Koninie w 1966 r. kolekcje obiektów historycznych w działalności naukowo-badawczej i wystawienniczej pełniły ważną i znaczącą rolę.

Pierwsze wpisy w księdze inwentarzowej Działu pochodzą z 1967 r. i zawierają w większości obiekty przejęte z Muzeum Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego – Odział w Koninie. Są to w odniesieniu do historii regionalnej szczególnie cenne obiekty związane z rzemiosłem Konina i okolic (tłoki pieczętne, księgi cechowe, dokumenty, dyplomy ozdobne - mistrzowskie i czeladnicze, fotografie itp.). Inne wartościowe grupy przedmiotów i kolekcje to: zbiór pamiątek po urodzonej w podkonińskim Kowalewku pozytywistycznej powieściopisarce Zofii Urbanowskiej, spuścizna po nauczycielce, działaczce społecznej i niepodległościowej Stefanii Esse, zespół obiektów związanych z okupacją hitlerowską 1939-1945 (np. zestaw bardzo cennej korespondencji obozowej z Auschwitz po Romanie i Przemysławie Malarzach), zbiory dokumentów (głównie dziewiętnastowiecznych aktów notarialnych), wyroby konwisarskie, zbiór sztandarów i innych pamiątek z okresu PRL-u (plakiety, medale, statuetki ozdobne wazony, talerze itp.), ponadto kilkadziesiąt rytualnych i obrzędowych przedmiotów judaistycznych.

Kolekcje te wydzielone zostały w 1992 r. i w ramach reorganizacji struktury wewnętrznej muzeum przypisane nowemu Działowi Historycznemu.

Dział Historyczny w nowej postaci, na przestrzeni kilkunastu lat znacznie powiększył swoje zbiory. W 1992 r., po reorganizacji,w nowo założonej księdze inwentarzowej było 960 pozycji wpisowych, obecnie inwentarz działu liczy przeszło 2000 obiektów. Powiększyła się skala zbioru filokartystycznego (regionalnych kart pocztowych) z ok. 20 do ok. 250 jednostek. Nową postać, zorganizowaną i opracowywaną na bieżąco przybrała kolekcja judaików, licząca obecnie przeszło 60 obiektów, z wiodącym skarbem byłej synagogi w Sompolnie. Przybyło kilka tłoków pieczętnych, zaistniał liczący kilkaset sztuk zbiór fotograficznych negatywów szklanych z miejscowości Sadlno pod Wierzbinkiem, poszerzono zbiory dokumentów, fotografii, rzeczy zarówno jednostkowych, jak i całych kolekcji, np. przejęty w 1991 r., a od 1993 r. szczegółowo opracowywany zbiór przeszło 270 planów i map katastralnych powiatu kolskiego z XIX w., zbiór 160 plakatów z miasta Koła i powiatu kolskiego z okresu Drugiej Rzeczypospolitej, powiększył się zbiór pamiątek komunistycznych, poprzez przejecie z Konina i okolic kilkunastu tablic z pomników i obelisków. Założono kolekcję materiałów wyborczych (plakatów, broszur i ulotek), liczącą obecnie ok. 300 jednostek wpisowych. Nowym nabytkiem, choć na razie w formie długoterminowego depozytu, są pamiątki ulokowane w muzeum przez konińską pisarkę Janinę Perathoner (Wenedę) – odznaczenia, nagrody (np. dwie statuetki i szpada górnicza), książki, fotografie.

Na przestrzeni kilkunastu ostatnich lat Dział Historyczny zorganizował wiele wystaw, np. licząc od 1992 r.: „Tradycje niepodległościowe na Ziemi Konińskiej” (1992); „Konin- miasto i ludzie” (1993); „Judaica – świat zaginiony” (1994); „Judaica – zbiory własne MOK” (1995); „50. rocznica zakończenia wojny” (1995); „Plakaty i afisze. Życie publiczne w Kole w okresie Drugiej Rzeczypospolitej” (1997); „Listopad 1918. W 80. rocznicę odzyskania niepodległości” (1998); „Pieczęcie i dokumenty cechów rzemieślniczych” (1999); „Konin w XX wieku – wystawa historyczno-fotograficzna” (2000); „Ojciec Maksymilian Tarejwo – powstaniec 1863 roku” (2001); „Sztetl – sceny z życia żydowskiego miasteczka XIX-XX wieku” (2003); „Dawny Konin – ikonografia miasta i pamiątki historyczne” (2004); „Koninianie w kręgu małych ojczyzn” (2005); „Pro Memoria. 60 lat po wojnie” (2005); „Służba i tradycja. 90 lat konińskiego harcerstwa” (2005); „Zagłada i Artyzm” (2006); „Kazimierz Białkowski. Malarstwo historyczno- dokumentarne” (2006), „Kolekcjonerzy i hobbyści” (2006) i „Jan Zemelius (Zemełka) na tle epoki polskiego Odrodzenia” (2007).

Dział Historyczny uczestniczył także w przedsięwzięciach zbiorowych, ogólnomuzealnych, np. w realizacji wystaw: „Bogiem sławiena Maryja”(1991); „Wiek XX. Wiek kobiet” (1998); „Święci i błogosławieni. Patroni Polski i Polaków” (2002). Prowadził prace badawcze, wydawnicze i uczestniczył w sesjach naukowych poświęconych dziejom zagłady Żydów w latach II wojny światowej i historii ośrodka eksterminacji w Chełmnie nad Nerem. Poprzez kontakty z miejscową prasą, lokalnymi rozgłośniami radiowymi i stacjami telewizyjnymi, poprzez okolicznościowe spotkania i lekcje muzealne uczestniczy w popularyzowaniu wiedzy o dziejach Konina i regionu konińskiego.

W listopadzie 2008 roku udostępniona została do zwiedzania nowa stała wystawa historyczna "Konin poprzez wieki (muzealna ilustracja dziejów miasta)".
W planach wystawienniczych Działu Historycznego na 2010 r. przewiduje się zorganizowanie trzech ekspozycji. W miesiącu kwietniu uruchomiona zostanie III edycja wystawy "Kolekcjonerzy i hobbyści". W dalszej kolejności zorganizowane zostaną ekspozycje rocznicowe: związana z 600-letnią rocznicą bitwy grunwaldzkiej oraz z 30-tą rocznicą powstania "Solidarności". O wystawach tych opublikowane zostaną osobne komunikaty.