|
Tadeusz Łapiński urodził się 20.VI.1928 roku w Rawie Mazowieckiej. Pochodzi z rodziny o tradycjach artystycznych.
Wojna zabiera mu ojca i dzieciństwo; jako kilkunastoletni chłopak, w Szarych Szeregach bierze udział w walce z okupantem, przechodzi wojenną tułaczkę. Po wojnie odnajduje rodzinę, wraca do normalnego życia, kontynuuje naukę, szkołę podstawową kończy u Sióstr Felicjanek w Wawrze. W 1949 roku otrzymuje maturę w liceum w Aninie, gdzie jego talent i wrażliwość artystyczną zauważa nauczycielka plastyki, która kieruje go do warszawskiej Akademii.
Studiuje malarstwo pod kierunkiem prof. A.S. Nacht - Samborskiego, a grafikę ( litografię ) u profesorów Józefa Toma i Józefa Pakulskiego. Profesorom swoim zawdzięcza rozbudzenie pasji eksperymentatorskiej, oraz ogromną wrażliwość na barwę. Akademię kończy w 1955 roku. Jeszcze jako student zostaje członkiem ZPAP. Przepustką do Związku stały się jego niefiguratywne prace, duże płótna z niemal trójwymiarowymi kompozycjami zaznaczonymi grubo nakładanymi farbami zmieszanymi z cementem lub piaskiem.
W 1957 r. wystawia razem z Janem Lebensteinem. W tym czasie jego kolegami byli artyści: Zbigniew Makowski, Franek Starowieyski, Roman Opałka.
W 1958 r. oknem na świat dla młodego artysty stała pierwsza zagraniczna wystawa jego litografii w Belgradzie. Odniósł tam znaczący sukces, dzięki któremu rozpoczął błyskotliwą karierę w liczących się salonach wystawowych Europy, później Ameryki. W tym samym roku wystawia w Londynie w Galerii Władysława Grabowskiego. Łatwo uczy się języków, w krótkim czasie opanowuje główne języki europejskie.
Pierwsze sukcesy dopingują artystę do poszukiwań nowych środków wyrazu: eksperymentuje, dochodzi do techniki multikoloru nazwanej po angielsku split color. W tym czasie w Polsce technika ta była nieznana. W latach 1963-64 zostaje odkryta i rozsławiona w Stanach przez znakomitego artystę Gustawa von Groschwitza
W 1960 r. wystawia na I Międzynarodowej Wystawie Grafiki w Stanach Zjednoczonych. Otrzymuje prestiżową nagrodę Muzeum w Cincinnati. W okresie tym ujawnia się talent pedagogiczny T. Łapińskiego; artysta wykłada w Paryżu i w Brazylii.
W 1962 r. Gustaw von Groschwitz organizuje młodemu artyście wystawę w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Nowym Jorku. Odnosi tam znaczący sukces. Gustaw von Groschwitz będący wtedy dyrektorem Pitsburskiego Instytutu Carnegie’go zaprasza go do Stanów Zjednoczonych w 1963. Wkrótce Tadeusz Łapiński stał się dobrze znany w Europie dzięki licznym wystawom indywidualnym. Zdobywa wiele nagród na międzynarodowych wystawach. W Europie ugruntowuje się jego sława jako jednego z najoryginalniejszych i ekscytujących młodych mistrzów kolorowej litografii. W 1965 roku William Lieberman zamówił jego prace na ekspozycję w Museum of Modern Art. Artysta osiadł ostatecznie w Nowym Jorku w roku 1968, po artystycznym pobycie w Porto Alegre w Brazylii. Dziekan Wydziału Sztuki Uniwersytetu w Maryland, George Levitine, zwerbował go cztery lata później do tej uczelni.
W połowie lat siedemdziesiątych artysta poważnie zachorował, jego eksperymenty techniczne wywołały ciężką chorobę krwi. Pracował dzień i noc w słabo wentylowanych pomieszczeniach z chemikaliami uznawanymi obecnie za wysoce toksyczne. Spędził kilka lat na rekonwalescencji ucząc się nowych technik.
Twórczość T. Łapińskiego fascynuje, niezwykłość przestrzennych kompozycji barwnych urzeka ludzi różnych profesji i zainteresowań, tak dr Harrison Hoppes, specjalista w biotechnologii, bussinnesman roku, laureat najwyższych odznaczeń stanu Maryland, kolekcjoner, pisze książkę o sztuce i życiu T. Łapińskiego pt. „Glorious Art. Of Tadeusz Lapinski”. H. Hoppes posiada ponad 700 prac artysty.
Dr Harrison Hoppes między innymi pisze:......Jest coś magicznego w sztuce Tadeusza Łapińskiego, jej kształty ożywiają się w zmieniającym się świetle, kule unoszą się w przestrzeni, tłoki stają wymiarowe, płaskie powierzchnie zdają się widocznie wyginać. Łapiński, mistrz litografii, odkrył nowe techniki, dzięki którym uzyskuje interesujące efekty odnoszące się do zmian w kolorystyce i rytmie swoich prac. Cudowna jest jego zdolność do przenoszenia swoich technicznych odkryć do samej sztuki. Jego kompozycje zdają się być odporne na starzenie. Im dłużej się je studiuje tym więcej odkrywają sekretów. Podobnie jak dobry przyjaciel, stają się z czasem cenniejsze. Łapiński od dziesięcioleci uznawany jest za jednego z najbardziej liczących się w historii litografów, ale ominęła go sława i fortuna artysty pierwszej miary.
Sztuka Łapińskiego , jego techniczne mistrzostwo sprawią, że pewnego dnia jego kompozycje zostaną zaliczone do najbardziej dynamicznych dzieł drugiej połowy XX wieku”.
Artysta otrzymał wiele nagród i wyróżnień, między innymi Trzecią Nagrodą na Biennale Grafiki w Krakowie, Nagrodę UNESCO w dziedzinie grafiki ( 1965 r. Paryż ) i Statuę Zwycięstwa, najwyższą nagrodę w dziedzinie sztuki przyznawaną we Włoszech ( 1985 r. ).
Tadeusz Łapiński jest obecny prawie we wszystkich większych muzeach sztuki współczesnej świata, łącznie z Museum of Modern Art. w Nowym Jorku, Museum of Art. w Filadelfii, licznych muzeach w Polsce, w San Francisco Museum of Art., w Museum of Modern Art. w Tokio, w Museum of Modern Art. w Brazylii, w Museum Sztuki Współczesnej we Włoszech, w Hirshhorn Museum w Waszyngtonie D.C., w National Gallery of Art. w Waszyngtonie D.C., w Phillips Collection w Waszyngtonie D.C., w Bibliotece Narodowej Francji w Paryżu, w Metropolitan Museum w Nowym Jorku i w wielu dziesiątkach dalszych muzeów. Miał indywidualne wystawy w muzeach Austrii, Jugosławii, Polski, Brazylii w Muzeum Sztuki Współczesnej w Paryżu i kilku muzeach Stanów Zjednoczonych - takich jak National Collection of Fine Art. w Waszyngtonie D.C. i Whitney Museum w Nowym Jorku.
The Lapinski Art Center (Centrum Sztuki Łapińskiego) - Muzeum poświęcone wyłącznie jego sztuce, zostało otwarte latem 1983 roku na wyspie Krk, w Chorwacji. Zafascynowany urodą tej wyspy artysta znajduje tam stary zabytkowy dom, urządza w nim swoja pracownię. Powstają tu liczne akwarele z widokami wspaniałych zabytków wyspy, romańskiej katedry, zaułków, domów. Nawet w abstrakcyjnych kompozycjach przewija się motyw skalistych wybrzeży wyspy. Z okazji pierwszej rocznicy powołania tej placówki wybrany tydzień lata w Chorwacji został ogłoszony jako „Tydzień Tadeusza Łapińskiego”. Wcześniej w podobny sposób w 1981 roku burmistrz Marion Barry ogłosił dzień 9 grudnia jako „Dzień Łapińskiego” w Waszyngtonie w dowód uznania dla wkładu Łapińskiego w życie kulturalne stolicy kraju. Nazwisko Tadeusza Łapińskiego można znaleźć w licznych książkach i antologiach na temat grafiki. Podkreślana jest tam jego wszechstronność i innowacyjność, uznanie wzbudza stosowana przez artystę technika rozszczepienia tęczy w kolorowej litografii i jego teksturalne efekty. Techniczne innowacje miały znacznie ważniejszy wpływ na litografię niż to obecnie się przyjmuje.
|
