|
Ziemia konińska na przełomie epok brązu i żelaza (1200 p.n.e. - 120 p.n.e.) |
|
|
|
|
Wpisał: Krzysztof Gorczyca
|
|
Około 3.200 lat temu, w środkowym (III) okresie epoki brązu zaczęła się rozwijać na ziemiach polskich kultura łużycka. Nazwa pochodzi od terytorium Łużyc, gdzie pierwszy raz odkryto materiały tej kultury. Objęła ona swoim zasięgiem znaczne obszary Europy Środkowej, a na ziemiach polskich najsilniej się rozwijała na Śląsku, Kujawach i Wielkopolsce. Około 2.500 lat temu społeczności te zostały częściowo podbite lub skolonizowane przez przybyłą z Pomorza nową grupę osadniczą tworzącą kulturę pomorską.
Prezentowana wystawa ma na celu w bardzo skrótowej formie przedstawić blisko 1000 lat rozwoju i zaniku tych ludów. Ludność tych kultur prowadziła osiadły tryb życia. Na szeroką skalę używała charakterystycznych, ręcznie lepionych naczyń glinianych.
Wytwarzała liczne wyroby brązowe, zarówno ozdoby jak narzędzia i broń. Znała także i stosowała szeroko różne techniki tkackie. Podstawowym budulcem i materiałem obróbki było drewno. Podstawą gospodarki była uprawa roli, w której posługiwano się radłem zaprzężonym w woły. Zboże ścinano sierpem brązowym. Ziarno na mąkę mielono za pomocą kamiennych nieckowatych żaren i rozcieraczy. Hodowano głównie bydło, owce, kozy oraz w mniejszej ilości świnie i konie. Do transportu lądowego używano wozów a na wodzie łodzi – dłubanek. Domy były przeważnie jednoizbowe, czworokątne. Budowano je w konstrukcji zrębowej lub sumikowo – łątkowej i posiadały niewielkie piwniczki pod podłogą. Ściany były wylepione gliną o czym świadczą znajdowane przepalone w pożarach fragmenty polepy.
 Naczynia
Zmarłych palono na stosie, a ich szczątki składano do popielnic, które zakopywano w ziemi wraz z przystawkami i darami grobowymi. W kulturze pomorskiej zmarli, po uprzedniej kremacji składani byli do charakterystycznych, zdobionych przedstawieniem twarzy, popielnic nakrywanych miskami lub czapkowatymi pokrywkami. Popielnice wraz z przystawkami wkładano do grobów skrzynkowych budowanych z płyt kamiennych.
Ludność kultury łużyckiej wytworzyła w tym czasie ustrój społeczny pozwalający jej budować grody typu Biskupin. Najbliższe Konina podobne grodzisko znajduje się w Koziegłowach gm. Kleczew.
 Makieta grodu w Koziegłowach
Kryzys gospodarczy wywołany pogorszeniem się klimatu oraz wyeksploatowaniem środowiska naturalnego. Obniżenie wysokości plonów i redukcja pogłowia zwierząt spowodowała pogorszenie się zdrowotności i rozrodczości społeczeństwa. Na tle sporów o lepsze ziemie i pastwiska zrodziły się wojny międzyplemienne, które doprowadziły do rozpadu organizacji społecznych. Dodatkowym czynnikiem destabilizującym był najazd koczowniczych Scytów z nadczarnomorskich stepów. W wyniku wojen duża część grodów kultury łużyckiej (m.in. Koziegłowy, Słupca) została zdobyta i spalona, względnie opuszczona przez mieszkańców. Podniesienie się poziomu wód gruntowych spowodowane zmianami klimatycznymi wyparło osadników z ich dotychczasowych siedlisk.
Wystawę przygotowano ze zbiorów:
Muzeum Okręgowego w Koninie oraz:
Muzeum Archeologicznego w Poznaniu
Wystawę zrealizowano dzięki pomocy finansowej władz samorządowych miasta Konina
Komisarz wystawy: Krzysztof Gorczyca
Oprawa plastyczna: Henryk Drzewiecki
Makieta grodu: Lucyna i Andrzej Głaz
|
