|
pw. św. Andrzeja Apostoła
 Kościół pw. św. Andrzeja Apostoła
Obok zamku znajduje się kościół zaliczany do najcenniejszych zabytków polskiej architektury gotyckiej. W planie kościoła opartym na krzyżu greckim ze sklepieniem palmowym wspartym na centralnym kamiennym ośmiobocznym filarze dopatrują się niektórzy badacze ideowego związku z rotundą Grobu Świętego w Jerozolimie. Łączą jego budowę z pielgrzymką Andrzeja Łaskarza do Ziemi Świętej w okresie 1409-1410. Zwracają też uwagę na sepulkralny charakter budowli z centralnym filarem.
Z bulli papieża Marcina V z 1424 r. dowiadujemy się, że fundatorami nowego kościoła, który został wymurowany na miejscu starego, zniszczonego, był biskup poznański Andrzej Łaskarz i jego bratanek Jan z Lichenia. Papież przyznał prawo udzielania odpustów w święta związane z pierwotnym wezwaniem kościoła tzn.: Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, św. Andrzeja i św. Benedykta.
 herb Orzeł Biały  herb Kolumna  herb Cilly
W gosławickiej świątyni znajduje się niezwykle interesujący zespół 26 herbów umieszczonych na kamiennych wspornikach podtrzymujących żebra sklepienia kościoła. Na kolumnie podtrzymującej sklepienie umieszczony jest herb Godziemba, którym pieczętowali się fundatorzy (herb ten występuje jeszcze czterokrotnie; na zewnątrz budowli, w prezbiterium, w aneksie północnym oraz na chrzcielnicy). Wśród herbów umieszczonych w najważniejszej części świątyni, w prezbiterium znajdują się herby: Orzeł - godło Królestwa, Krzyż Jagielloński, herb hrabiów Cilli należący do królowej Anny Cylejskiej – drugiej żony Władysława Jagiełły, Pomian, Jastrzębiec, Godziemba. Herby występują też na kamiennej chrzcielnicy złożonej z 3 elementów. Na środkowym, ośmiobocznym elemencie znajdują się herby: Orzeł Biały, Krzyż Jagielloński, Topór, Godziemba, Korzbok, herb Wielkopolski, Jastrzębiec i Śreniawa.
 Chrzcielnica z herbami (od lewej) Topor, Godziemba, Korzbok
W XIX w. kościół dotknęły pożary. Dwukrotnie został odnawiany, raz w 1801 drugi raz w 1819 r. przez wspomnianego Melchiora Łąckiego. W latach 1898-1900 kościołem zajęli się kolejni właściciele Gosławic - Kwileccy. Został wtedy częściowo przebudowany, zyskał neogotycki wystrój wnętrza, przebudowano kruchtę, zakrystię, wzniesiono nową sygnaturkę, odrestaurowano sklepienie w prezbiterium, kaplicach i kruchcie. W trzech neogotyckich ołtarzach umieszczono obrazy Józefa Buchbindera z lat 1902-1904. Przebudowy nie zatarły jednak pierwotnego rzutu świątyni.
 Sklepienie w kościele św. Andrzeja Apostoła |
Ekspozycja w zamku 
